Po wiekach odłączenia Kościoła szwedzkiego od Rzymu i sekularyzacji ostatniego stulecia Szwecja na ogół nie kojarzy się z wielkimi postaciami Kościoła katolickiego.

W tradycji Szwecji na szczególną pamięć zasługuje Brygida córka Birgera i Ingeborgi z rodu Folkungów. Jej dziadek ze strony matki był kuzynem Magnusa I, króla Szwecji w latach 1275-1290. Była więc spokrewniona ze szwedzkim domem panującym. Urodziła się ona około 1303 r. na dworze w Finsta we wschodniej Szwecji, gdzie jej ojciec rezydował jako sędzia Upplandu.

[FMP]

POBOŻNOŚĆ MŁODYCH LAT

Od dzieciństwa Brygida była niezwykle pobożna. Doświadczała wizji Matki Bożej i ukrzyżowanego Chrystusa. W wieku dziesięciu lat dziewczynka straciła matkę, a ojciec wysłał ją do swej szwagierki Katariny w Aspanas nad jeziorem Sommen w Óstergotland. W 1316 r. wydano ją wbrew woli za mąż za Ulfa Gudmarssona, wysokiego urzędnika kraju Narke. Początkowo wymogła ona na nim wstrzemięźliwość, kiedy jednak stopniowo przejął on głęboką religijność żony, urodziła mu ośmioro dzieci. Jedna z ich córek Katarzyna z Vadsteny (1331-1381) została później wyniesiona na ołtarze.

Po odchowaniu dzieci małżonkowie coraz bardziej poświęcali się praktykom religijnym. Brali na przykład udział w pielgrzymkach do Nidaros w Norwegii oraz do Santiago de Compostela. W trakcie jednej z pielgrzymek Ulf Gudmarsson ciężko zachorował we francuskim mieście Arras. Brygidzie miał się wówczas ukazać patron Francji św. Dionizy, zapowiadając, że jej mąż wyzdrowieje. Po powrocie do ojczyzny małżonkowie zamieszkali w klasztorze cystersów w Alvastra. Ulf Gudmarsson zmarł tam prawdopodobnie w 1344 r., Brygida zaś podzieliła rodzinną własność między dzieci oraz biednych i pozostała w klasztorze. Miała tam wiele widzeń i objawień, które spisano jako Revelationes coelestes (Objawienia niebieskie) za sprawą Mateusza, kanonika Linkoping, oraz Piotra, przeora Alvastra. Miała w nich otrzymywać polecenia od Chrystusa i Matki Bożej, aby przekazywać je władzom kościelnym i świeckim, a także prowadzić dialogi ze świętymi. W latach czterdziestych XIV w. Brygida założyła zgromadzenie zakonne, które zapoczątkowało późniejszy Zakon Najświętszego Zbawiciela, zwany brygidkami. Główny dom zgromadzenia w pobliskiej Vadstenie został bogato wyposażony przez króla Magnusa II i jego żonę Blankę de Namur.

ROZMOWY Z PAPIEŻEM

W 1349 r. Brygida wyjechała do Rzymu z zamiarem wzięcia udziału w obchodach Roku Jubileuszowego 1350 oraz uzyskania zgody papieża na nowy zakon. Był to okres, w którym papieże rezydowali w Awinionie pod okiem królów Francji. Brygida zamieszkała w pałacu koło bazyliki San Lorenzo in Damaso w Rzymie, modląc się o powrót papieża do Wiecznego Miasta i pisząc liczne listy w tej sprawie. Argumentowała to swoim widzeniem papieża i cesarza w Rzymie. Wiele podróżowała po Włoszech, modląc się i kwestując na rzecz ubogich. W rzymskiej Bazylice św. Pawła za Murami miała objawienie Chrystusa, który przedstawił jej obietnice związane ze zbawieniem w zamian za odmawianie piętnastu modlitw nazwanych Tajemnicą szczęścia.

Od dzieciństwa Brygida była niezwykle pobożna. Doświadczała wizji Matki Bożej i ukrzyżowanego Chrystusa.

Choć początkowo wydawało się, że jej starania o powrót papiestwa do Rzymu są fantazją sprzeczną z rzeczywistością polityczną epoki, 21 października 1368 r. papież Urban V wrócił do Rzymu i spotkał się tam z cesarzem Karolem IV Luksemburskim. Brygida przekazała mu swoją prośbę o zatwierdzenie reguły brygidek. W 1370 r. papież regułę tę zatwierdził, ale ze zmianami, które nie bardzo satysfakcjonowały Brygidę. Ze względów bezpieczeństwa Urban V postanowił też wrócić do Awinionu. Brygida przewidziała wówczas, że wkrótce zachoruje ona i umrze. Mimo jej ostrzeżeń papież wsiadł na statek i odpłynął do Marsylii. We wrześniu 1370 r. Urban V uroczyście wjechał do Awinionu, ale już w listopadzie zachorował i 19 grudnia zmarł.

NA PIELGRZYMIM SZLAKU

W 1371 r. Brygida rozpoczęła pielgrzymkę do Ziemi Świętej. Dla sześćdziesięcioośmioletniej kobiety nie była to podróż łatwa. W Neapolu zmarł jej najstarszy syn Karol, co bardzo ją przygnębiło. Wkrótce jednak doznała objawienia, że dzięki jej modlitwom syn został zbawiony. Dalsza droga Brygidy wiodła przez Cypr, skąd dotarła do Jerozolimy znajdującej się wówczas pod panowaniem egipskich mameluków. W Betlejem doznała wizji narodzin Chrystusa. Do Rzymu Brygida wróciła w 1373 r. ciężko chora. Zmarła 23 lipca tegoż roku. Zgodnie z jej ostatnią wolą pochowano ją w klasztorze brygidek w Vadstenie.

ABY BYŁA NAM BLISKA

W 1377 r. przyjaciel Brygidy bp Alfons z Jaen opublikował pierwsze wydanie Revelationes coelestes, a w 1378 r. została ostatecznie zatwierdzona reguła brygidek w formie zgodnej z życzeniem założycielki zakonu. W 1384 r. klasztor w Vadstenie stał się oficjalnym centrum zgromadzenia.

Wkrótce po śmierci Brygidy w 1379 r. rozpoczęto proces kanonizacyjny świątobliwej Szwedki, a już 7 października 1391 r. wyniesiono ją na ołtarze. Została uznana za patronkę Szwecji, a 1 października 1999 r. papież Jan Paweł II ustanowił ją patronką Europy. Napisał wówczas: „Wskazując ją jako współpatronkę Europy, pragnę, aby stała się ona bliska nie tylko tym, którzy otrzymali powołanie do szczególnej konsekracji, ale także tym, którzy zostali powołani do zwykłych powinności życia świeckiego, zwłaszcza zaś do wzniosłej i trudnej misji założenia chrześcijańskiej rodziny. (…) Od czasu zaś gdy Skandynawia, ojczyzna Brygidy, oderwała się od pełnej jedności ze stolicą rzymską w konsekwencji smutnych wydarzeń XVI w., postać szwedzkiej świętej stanowi ważny «łącznik» ekumeniczny, wzmocniony jeszcze przez posługę, jaką pełni na tym polu jej zgromadzenie zakonne”.

Artykuł pochodzi z Miesięcznika Różaniec – Wrzesień 2022

[/FMP]

Udostępnij

Profesor historii