Rozmowa z o. Zacheuszem Drążkiem OFM przełożonym wspólnoty franciszkańskiej, posługującym w Bazylice Grobu Pańskiego w Jerozolimie.

Ziemia Święta to piąta Ewangelia przeżywana namacalnie. Od kiedy są tutaj franciszkanie?

Obecność Braci Mniejszych w ziemi Zbawiciela zawdzięczamy św. Franciszkowi z Asyżu, który przybył tu, aby spotkać się z ówczesnym sułtanem Melekiem el-Kamelem. Był to okres wypraw krzyżowych i wielu rycerzy wyruszało na podbój Jerozolimy. Biedaczyna z Asyżu nie walczył mieczem, ale można powiedzieć, że podbił serce i głowę Jerozolimy – czyli sułtana. Swoją postawą i prostotą wiary zafascynował władcę, który wydał dekret, tzw. firman, pozwalający Franciszkowi i jego braciom przebywać w świętych miejscach.

Spadkobierczynią życzliwości sułtańskiej dla braci w brązowych habitach jest licząca już siedem wieków franciszkańska Kustodia Ziemi Świętej.

Na czym polega posługa Ojca i całej wspólnoty w Jerozolimie? Czym jest dla Ojca pobyt tutaj?

Sprawując codzienną liturgię, jesteśmy tu wraz z braćmi na Kalwarii i w Grobie w dzień i w nocy. Tutaj mamy także swój klasztor, w którym mieszkamy po zamknięciu bramy głównej Bazyliki. Dzień zaczynamy Liturgią Godzin i Jutrznią o godz. 23.45, którą kończymy przed 1.00. O świcie już o 6.00 odprawiamy Mszę świętą, a kończymy dzień Nieszporami i Kompletą, po której odbywa się codzienna godzinna procesja do wszystkich świętych miejsc w Bazylice.

Ma Ojciec jakieś szczególne miejsce modlitwy?

Najbardziej lubię modlić się na Kalwarii, pod krzyżem Chrystusa. Grób, świadek zmartwychwstania, posyła nas, abyśmy zwiastowali Dobrą Nowinę o nowym życiu. Ale to Golgota i krzyż częściej przemawiają do człowieka, bo bez krzyża i cierpienia nie ma poranka zmartwychwstania.

Jakie przeżycia i doświadczenia towarzyszą pielgrzymom odwiedzającym to święte miejsce?

Przybywając do Jerozolimy jako pielgrzymi, zatrzymujemy się w miejscach najważniejszych dla całego świata chrześcijańskiego. Jednym z nich jest Bazylika Grobu Pańskiego – Anastasis (zmartwychwstanie), jak określają ją wspólnoty prawosławne. Każdy pielgrzym wchodzi do pustego Grobu, który jest świadkiem zmartwychwstania. Wielu pielgrzymów dotyka swoimi różańcami czy innymi przedmiotami kamienia namaszczenia lub płyty w Grobie. To znak ich pobożności. Potem mogą powiedzieć: „Mój różaniec jest poświęcony dotknięciem Grobu Pańskiego”.

Niestety, przychodzi tutaj również wiele osób, które kompletnie nie wiedzą, co się tu wydarzyło. To miejsce jest dla nich jakby kolejnym zwiedzanym muzeum, które opowiada tylko pewną historię. Dlatego pielgrzymkę do ziemi Jezusa warto zaplanować z jakimś konkretnym biurem podróży. Nasze franciszkańskie centrum pielgrzymkowe z Krakowa, Komisariat Ziemi Świętej, nie tylko organizuje pielgrzymki do ziemskiej ojczyzny Jezusa, ale też stara się przez cały rok w różnych miejscach w Polsce promować Ziemię Świętą, podpowiadać, w jaki sposób przygotować się do wyjazdu, a także jak wspomagać chrześcijan tam żyjących. Ziemia Święta to przecież nie tylko Palestyna czy Izrael, lecz także Syria, Egipt, Liban czy Jordania. W takich miastach jak Aleppo czy Damaszek są obecni bracia franciszkanie, którzy posługują mieszkającym tam ludziom.

Wiemy, że pieczę nad Bazyliką Grobu Pańskiego sprawują trzy Kościoły: prawosławny, ormiański i katolicki. Jak to wygląda w praktyce?

W Bazylice obowiązuje prawo z 1853 r. – „Status Quo” – które odnosi się do codziennego życia trzech wspólnot: Greków, Ormian i katolików. Nawiązuje ono do wspomnianych już sułtańskich firmanów. Pozwala ono zarówno nam, żyjącym tu na co dzień, jak i pielgrzymom, nawiedzającym to święte miejsce, na w miarę sprawne i spokojne funkcjonowanie. Określa godziny modlitw poszczególnych wspólnot, cały podział terytorialny Bazyliki, co do której wspólnoty należy, a także dni i kolejność sprzątania Bożego Grobu. Co najważniejsze, pozwala zachować porządek sprawowania codziennych liturgii, procesji, Mszy świętych. Porządkuje obchody świąt w ciągu całego roku.

Natomiast główne drzwi Bazyliki już od ponad trzech wieków są zamykane przez przedstawicieli rodziny muzułmańskiej. Tylko oni mają klucze.

Od maja 2016 r. w Bazylice Grobu Pańskiego prowadzone są prace remontowe…

Zanim rozpoczął się remont, odbyło się spotkanie przełożonych trzech wspólnot: Kościoła greckiego, łacińskiego i ormiańskiego. Uznano, że prace nie mogą przeszkadzać pielgrzymom chcącym nawiedzić to święte miejsce, dlatego też przez cały okres kaplica Grobu jest dostępna dla zwiedzających i pragnących się modlić pielgrzymów. Same prace wykonywane są w nocy, po zamknięciu Bazyliki, czyli od godziny 19.00 do 4.00, kiedy następuje otwarcie Bazyliki. W tym roku święta paschalne Kościoły katolicki i prawosławny przeżywają w tym samym czasie, dlatego tak ważne jest ukończenie prac przed świętami Wielkiejnocy.

Jednym z najważniejszych wydarzeń związanych z remontem było odsunięcie płyty Grobu Pańskiego. Nastąpiło to 26 października 2016 r., w obecności franciszkanów i zakonników z innych wspólnot. Po przesunięciu płyty Grobu Jezusa wydobyto spod niej wielką ilość piachu i kamieni, odsłaniając skałę, na której zostało złożone ciało Jezusa. Tego odkrycia naukowcy dokonali po ponad 500 latach!

Czy te odkrycia mogą wpłynąć na ożywienie i wzrost wiary?

Pielgrzymi z całego świata zawsze licznie przybywali do wszystkich miejsc świętych, a szczególnie do Grobu Pańskiego; prace nie mają na to większego wpływu. Większość zwiedzających nawet nie wiedziała o trwającym remoncie. Te prace i sam moment odsłonięcia Grobu (płyta pozostawała odsunięta jedynie przez 60 godzin) są jednak bardzo ważne dla wierzących, a także dla archeologów. Po wieluset latach można było na własne oczy zobaczyć niemal nienaruszoną skałę, na której spoczywało ciało Jezusa. To także potwierdzenie, że właśnie tu, a nie gdzie indziej, został złożony do grobu Jezus.

Przed nami Triduum Paschalne – dla katolików trzy najważniejsze dni w roku. Jak są one świętowane w Bazylice Grobu Pańskiego?

Triduum Paschalne w Jerozolimie jest ważnym wydarzeniem dla wszystkich, którzy przybywają tutaj na te uroczystości.

Liturgia Wielkiego Czwartku, kiedy wspominamy ustanowienie sakramentu kapłaństwa i Eucharystii, a co się z tym wiąże, moment obmycia uczniom nóg, odbywa się do dziś w Cenacolo, czyli Wieczerniku. Co roku obmycia nóg dwunastu chłopcom palestyńskim dokonuje kustosz Ziemi Świętej. Wieczernik znajduje się na terenie obecnie należącym do państwa izraelskiego, jednak w tym dniu mamy prawo do sprawowania tam liturgii Mszy świętej. Wieczór wielkoczwartkowy to czas modlitw i czuwania w Ogrodzie Oliwnym, ­czyli Getsemani, gdzie Jezus modlił się bezpośrednio przed męką.

W Wielki Piątek cała liturgia koncentruje się na Kalwarii. Tu, gdzie stał krzyż Jezusa Chrystusa i gdzie dokonała się ofiara za nasze grzechy, stajemy wraz z pielgrzymami, aby celebrować całą liturgię Wielkiego Piątku. Wcześniej na ulicach miasta, czyli tradycyjną Via Dolorosa, pobożni pielgrzymi wraz z kapłanami i prowadzącymi całą liturgię braćmi franciszkanami odprawiają Drogę krzyżową.

Wielka Sobota, podczas której sprawuje się liturgię paschalną w Bazylice Grobu, przebiega w zasadzie tak samo jak w każdej innej świątyni. Liturgia jest jednak sprawowana z samego rana (około godziny ósmej, co w zasadzie jest nieliturgiczne), gdyż wymaga tego „Status Quo”. Musimy pamiętać, że w Bazylice są obecne również inne wspólnoty, które też mają swoje liturgie, odbywające się w ustalonych od wieków godzinach.

Jak Ojciec przeżywa tutaj Zmartwychwstanie? Czym ono jest?

Jak pisze św. Paweł, gdyby nie było zmartwychwstania, próżna by była nasza wiara (zob. 1 Kor 15, 14). Zmartwychwstanie Jezusa jest dla człowieka wierzącego nie tylko nadzieją, ale pewnością, że i my kiedyś zmartwychwstaniemy. Trzeba nam więc żyć tak, jakby nasze spotkanie z Panem miało się dokonać już teraz.

Na koniec inne pytanie: Czy Jezus po zmartwychwstaniu spotkał się ze swoją Matką?

W Ewangelii nie ma opisu spotkania Maryi z Synem po Jego zmartwychwstaniu, pojawia się on jedynie w apokryfach. Ale osobiście nie potrafię sobie wyobrazić, żeby Jezus nie ukazał się swojej ukochanej Mamie. Upamiętnieniem tegoż spotkania jest nasza kaplica, w której w dzień i w nocy spotykamy się z braćmi na modlitwie brewiarzowej. Kaplica Najświętszego Sakramentu – jedyne miejsce w Bazylice, gdzie zmartwychwstały Chrystus zamieszkuje pod postacią chleba w tabernakulum – została zbudowana w miejscu, gdzie według tradycji Jezus ukazał się swojej Matce.

Artykuł pochodzi z Miesięcznika Różaniec – KWIECIEŃ 2017 r.

Wydawnictwo Sióstr Loretanek POLECA

W Drodze do Niniwy

W Drodze do Niniwy
kard. Robert Sarah

Droga do Niniwy jest drogą nawrócenia – prowadzi przez pustynię mojego serca, by dotrzeć do Serca Boga. Czterdzieści dni Wielkiego Postu to czas wyrzekania się grzechu i przyjmowania łaski. To prawdziwe zmaganie ze swoją słabością. To spotkanie z Miłosierdziem. Kardynał Robert Sarah, czerpiąc obficie ze Słowa Bożego i nauczania Ojców Kościoła, pomaga nam przeżyć ten uprzywilejowany czas radykalnej przemiany. Zaprasza nas do trwania twarzą w twarz z Bogiem w szczerości i prawdzie oraz stawiania sobie zasadniczych pytań.

Share.